al. J. Ch. Szucha 16/18
00-582 Warszawa
tel: (+48 22) 299 60 70
office@hrp.pl
  • Blog


Ostatnie wpisy


Nowe sądy do spraw własności intelektualnej

Od 1 lipca 2020 roku w Polsce działają sądy do spraw własności intelektualnej. Ich wprowadzenie jest wynikiem szerokiej reformy postępowania cywilnego dotyczącej rozpatrywania sporów z zakresu IP.

 Które sprawy trafią do sądów IP?

Nowopowstałym sądom powierzono rozpatrywanie spraw o ochronę:

  • praw autorskich,
  • praw własności przemysłowej,
  • innych praw na dobrach niematerialnych,
  • dóbr osobistych związanych z działalnością naukową lub wynalazczą,
  • dóbr osobistych związanych z reklamą lub promocją przedsiębiorcy, towarów lub usług,

oraz

  • spraw o zwalczanie i zapobieganie nieuczciwej konkurencji.

Regulując właściwość nowych sądów ustawodawca posłużył się szeroką definicją własności intelektualnej, znajdującą oparcie m. in. w dyrektywie 2004/48WE Parlamentu Europejskiego w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej[1] oraz w Konwencji o ustanowieniu Światowej Organizacji Własności Intelektualnej z dnia 14 lipca 1967 r[2]. Takie zakreślenie kognicji sądów do spraw własności intelektualnej zgodne jest także z postulatami doktryny, ponieważ pozwala na łączne rozpoznawanie naruszeń, które pozostają w ścisłym związku. Przykładowo, roszczenia z tytułu czynów nieuczciwej konkurencji często są dochodzone wraz roszczeniami z tytułu naruszenia praw formalnych z rejestracji lub praw autorskich i są zbliżone do nich w swojej treści.

Mniej oczywiste wydaje się powierzenie sądom IP sporów o dobra osobiste związane z reklamą lub promocją przedsiębiorcy, towarów lub usług. Jednak w dobie komercjalizacji dóbr osobistych, spory te powstają często na styku zasad uczciwej konkurencji i praw własności przemysłowej. Nie należą do rzadkości sytuacje, gdy dobro osobiste, np. nazwisko lub wizerunek jest rejestrowane jako znak towarowy i wykorzystywane na opakowaniu produktu, a zatem podlega również ochronie przed nieuprawnionym kopiowaniem na podstawie przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.

 Właściwość miejscowa i nie tylko

Ustanawiając nowe sądy, ustawodawca zachował dotychczasową regułę, że sprawy IP rozpatrywane są w pierwszej instancji przez sądy okręgowe. Wyodrębniono jednak spośród nich 5 sądów, którym na zasadzie wyłączności powierzone zostały sprawy z zakresu własności intelektualnej. Wydziały do spraw własności intelektualnej powstały w sądach okręgowych w Warszawie, Poznaniu, Gdańsku, Katowicach i Lublinie. Sądy drugiej instancji - wydziały odpowiednich sądów apelacyjnych - mają siedziby jedynie w Warszawie i Poznaniu.

Ponadto, dla sądu w Warszawie przewidziano poszerzony zakres kompetencji – dodatkowo rozpatruje on sprawy własności intelektualnej z obszaru całej Polski dotyczące programów komputerowych, wynalazków, wzorów użytkowych, topografii układów scalonych, odmian roślin oraz tajemnic przedsiębiorstwa o charakterze technicznym. W praktyce oznacza to, że XXII Wydział Sądu Okręgowego w Warszawie – Sąd Wspólnotowych Znaków Towarowych i Wzorów Przemysłowych zyskał nową nazwę i zakres kompetencji.

Dotychczasowa kompetencja tego sądu, tj. sprawy z zakresu ochrony unijnych znaków towarowych i wzorów wspólnotowych została powierzona wszystkim powołanym sądom własności intelektualnej. Rozwiązanie to, choć praktyczne, nie jest oczywiste z punktu widzenia postanowień rozporządzenia 1001/2017 w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej[3] i rozporządzenia 6/2002 w sprawie wzorów wspólnotowych[4]. Zgodnie z przywołanymi aktami, państwa członkowskie wyznaczają możliwie jak najmniejszą liczbę krajowych sądów działających jako sądy pierwszej i drugiej instancji, które pełnią funkcje powierzone im na mocy rozporządzenia.

Postępowanie

W wyniku dokonanych zmian przed sądami własności intelektualnej dopuszczalne będzie powództwo wzajemne obejmujące żądanie unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy lub unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Jest to wyjątek od przepisów dotyczących postępowania w sprawach gospodarczych, które w większości przypadków również znajdą zastosowanie do spraw z zakresu IP. Dotychczas możliwość taka istniała wyłącznie w sprawach dotyczących unijnych znaków towarowych i wzorów wspólnotowych, obecnie słusznie dopuszczono powództwo wzajemne także w przypadku krajowych znaków towarowych i wzorów przemysłowych.

W sprawach IP wprowadzono także względny przymus adwokacko-radcowski. Nie obejmuje on spraw o wartości przedmiotu sporu poniżej 20 000 złotych, a także spraw, w których sąd zwolnił stronę z obowiązkowego zastępstwa procesowego. Oprócz adwokata i radcy prawnego pełnomocnikami w sprawach IP mogą być rzecznicy patentowi oraz przedstawiciele organizacji, do której zadań statutowych należą sprawy popierania własności przemysłowej i udzielania pomocy twórcom projektów wynalazczych.

Koncentracja i specjalizacja

Celem wprowadzonych zmian jest niewątpliwie koncentracja w kilku wyspecjalizowanych sądach spraw cywilnych dotyczących własności intelektualnej. Dotychczas sprawy z tego zakresu były rozproszone – rozpatrywaniem różnych ich kategorii zajmowało się ponad 40 sądów okręgowych i 11 apelacyjnych, a tylko sprawy dotyczące ochrony unijnych znaków towarowych i wzorów wspólnotowych powierzone były wyspecjalizowanemu Sądowi Unijnych Znaków Towarowych i Wzorów Wspólnotowych. Przyjęte rozwiązanie było od dawna postulowane przez praktyków prawa. Można zatem mieć nadzieję, że przełoży się na ograniczenie dotychczas obserwowanych rozbieżności w orzecznictwie, a także wpłynie na tak potrzebne wykształcenie stałej kompetentnej kadry biegłych.

 

[1] Dyrektywa 2004/48/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie egzekwowania praw własności intelektualnej (Dz.U.UE.L.2004.157.45) (motywy (1) i (2))

[2] Konwencja o ustanowieniu Światowej Organizacji Własności Intelektualnej, sporządzonej w Sztokholmie dnia 14 lipca 1967 r. (art. 2)

[3] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1001 w sprawie znaku towarowego Unii Europejskiej (tekst jednolity) z dnia 14 czerwca 2017 r. (Dz.Urz.Ue.L Nr 154, Str. 1)

[4] Rozporządzenie Rady (WE) Nr 6/2002 z dnia 12 grudnia 2001 r. w sprawie wzorów wspólnotowych

z dnia 12 grudnia 2001 r. (Dz.Urz.UE.L 2002 Nr 3, str. 1)

Joanna Woźniak
adwokat
Doświadczony adwokat z kilkunastoletnim doświadczeniem. Specjalizuje się w ochronie własności intelektualnej.

Intellectual property
and media law professionals.

al. J. Ch. Szucha 16/18
00-582 Warszawa

tel: (+48) 22 299 60 70
tel: (+48) 579 066 338
Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.

Copyright © 2020 - Hasik Rheims & Partners